Skip to main content
  • 01 maart 1991

The Greatest Show On Earth

Adriaan Bontebal

Op woensdag 16 januari, om zes uur inde ochtend Haagse tijd, liep het VN-Ultimatum in zake Irak/Koeweit af. Ik heb de gehele dag aan CNN gekluisterd gezeten, een koorts die daarna vrij snel is gezakt. Ik zat in spanning: wanneer gaan die kloothommels rammen? Want dat er geramd zou gaan worden stond vast.

Op 2 augustus heeft die zwaarbesnorde malloot zijn troepen opdracht gegeven Koeweit binnen te vallen, en direct daarna heeft Boes de beslissing genomen dat er gevochten moest gaan worden. Door meteen troepen naar Saoedi-Arabie te sturen. De vraag was alleen: hoelang na het verstrijken van de deadline begint men?

Ik heb die dag wat kleding gerepareerd, want veel meer kan een mens niet doen als dat blauwe oog staat te schetteren. In de loop van de avond begon het me al tegen te staan. Ik heb me verder beperkt tot ieder uur een glimp. Even voor half een 's nachts kwam Bernie Shaw via de telefoon op de buis. Hij scheet in zijn broek -en grootgelijk had 'ie- en hij had een vliegtuig gechartered om alsnog de benen te nemen.

Toestel weer uit. Nog geen vijf minuten later hoor ik een hoop herrie bij mijn buren. Zou het? Jawel!Wat er in die uren daarna gebeurde zal een schrijver nooit kunnen verzinnen: het was te onwerkelijk. Met mijn bek wijd open van verbazing heb ik op de bank gelegen.

Drie CNN-verslaggevers zitten op de negende etage van een hotel in hartje Bagdad. Bernie incluis, dat vliegtuig kon hij op zijn buik schrijven. Hij vertegenwoordigde voor mij nog het enige menselijke aspekt aan de zaak: hij draaide door. Hij scheet in zijn broek. Van angst en zenuwen sloeg hij wartaal uit.

In de loop van de nacht krijgen zij, bijvoorbeeld, van Irakese hogerhand te horen dat er nog maar 1 persoon op de kamer mag zijn. Bernie stelt voor dat er twee wegkruipen, onder een tafel, zodra er op de deur wordt geklopt. En de totale wereld luisterde mee!

Zijn twee collega's lijken ijskonijnen, there's a job to be done. Men deed verslag alsof het een voetbalwedstrijd betrof. Met aanwijzingen voor beide partijen. Zoals Pegter Arnett:

I don't know why the hotel chooses not to turn off all those florescent lights downstairs in the garden. My goodness! I think they haven't got anyone willing to go out there and cut them off.

Maar het hotel zal niet gebombardeerd worden:

We have been told several weeks ago: for some of the airial assaults that the United States and the coalition are planning, our hotel -because it's a mayor, talland very recognizable building- will be a point to which the palnes will come to before the turn in any direction.

Gelukkig maar.

Iets in mij had de tegenwoordigheid van geesteen tape te laten meelopen. Sportverslaggeving, zoals ik al zei. Op het moment dat mijn opnamen starten schakelt men juist over naar een ander veld:

But: Ernie, Peter and John will be back with us later. We're going to Saudi-Arabia and Charles Jaco. Charles, are you hearing me?

(Ondertiteling: maar eerst schakelen we over naar Ben Haveman bij het Wereldkanpioenschap Driebanden in Woudrichem).

Dan komt Charles erin:

The air-raid sirens are just going off here near the US-bases in Saudi-Arabia. We've sent the entire cameracrew inside now. We're all preparing to put on our gasmasks as we are told. There are sounds of planes overhead. We don't know whose planes it are. But air-raid sirens are going off insistently. There are military convoys on both sides of me. We are being told to get off this platform and get inside into the air-raid shelter immediately. Everyone has been training this and it looks like we may ...

Dan klinkt er geruis en het beeld gaat sneeuwen. Wow, denk ik, sensatie! Bye bye Charles. Hier wordt iemand live het leven uitgeblazen. Maar nee. Later blijkt het slechts een technische storing te zijn geweest.

Meanwhile in Bagdad. De boys geven voor de verwende kijker sfeerbeelden en voor de commander-in-chief een indicatie wat de resultaten van de aanvallen zijn.

I just would like to give you a locator of where we are. We are in the Al Rashid hotel. (See your travel-agent) It's a fourteen story hotel and we are on the ninth floor. They say that the windows are bullit-proof, but we are not sure about that. It does give a great view of what's been happening this evening. The skies have been calm for the last ten minutes, but we saw waves of bombers coming in. They bombed an oil-refinery. They seemed to be bombing near the airport and other military installations seemed to be hit. We saw some explosions about a mile from us; maybe a communicationcentre. The skies are indeed calm right now. Go ahead Bernie Shaw. Eh, Bernie?

Peter, do you know what happened to our set of binoculars? I want to see if we can establish the outline of the tv-tower of which we sent our reports.

Hij blijkt de kijker te vinden:

Well, let me go back to the window. The tower is now dark. We saw it lighted some fifteen minutes ago. But I think that if the tower had been hit we would have seen the explosion. I believe that we are still able to communicate with our viewers indicates -because the wires that we are talking through go through that communicationcentre- that some of that centre is still intact.

De spijker op z'n kop. Wat een inzicht. Dat dacht ik nou ook.

Ze voegen er wat woorden aan toe ter geruststelling van the folks back home:

We are here safe. There has not been an explosion within a mile or two from us.

(Hierboven was nog sprake van 1 mijl).

We're at some distance of important government targets. As far as I'm concerned -I've seen a few of those in the past- I think we're safe up here for the time being.

De Engelstaligen noemen het strijdveld 'The Theatre'. En dat is het. De oorlog op het peil gebracht van live-tv vermaak. Het valt me nog mee dat de uitzending niet om de haverklap wordt onderbroken door:

We'll be right back to you from Bagdad, after a word from our sponsor.

(Hoewel na de reclame voor het Al Rashid hotel ook de reguliere hotel-reclames weer snel de uitzendingen teisterden.)

Vreest niet: eer we 1 oorlog verder zijn zullen de zwevende Sterblokken gewoon meedraaien. Waarbij er een intensief overleg zal zijn tussen de reclameburo's en de legerleiding.

Deze slag wordt U aangeboden door ...