Over het bombarderen van buurlanden

Tweeendertig jaar geleden, in december 1989, vielen Amerikaanse militairen Panama aan. Ze hielden flink huis en arresteerden de toenmalige heerser, Manuel Noriega om hem af te voeren naar de VS waar hij dertig jaar gevangenisstraf kreeg. De beschuldiging: drugshandel.

'Operation Just Cause' stond toen onder aanvoering van de republikein George W. Bush. In vergelijking met de brulboei die nu in de VS aan de macht is, was dat een toonbeeld van beleefdheid en tolerantie. Maar voor de achtertuin maakte het verder weinig uit. Het was kanonneerbootdiplomatie als altijd. We hadden toen net tien jaar ' low intensity conflict' in Midden Amerika achter de rug (lees: doodseskaders trainen en 'counterinsurgency' met honderdduizenden doden).

Het verschil, voorlopig, met de operatie in Venezuela is dat er toen dagenlang Amerikaanse (ik bedoel, van de VS) militairen in de straten van Panama Stad liepen te schieten en moorden. Die hadden daar ook gewoon militaire bases, want het Panama-Kanaal moest worden ' beschermd'. Verder was het verhaal hetzelfde: gemene dictator, drugshandel, dus het was eigenlijk pure menslievendheid, die invasie. Ik heb hier de ironieknop aangezet, voor de zekerheid vermeld ik dat maar.

In werkelijkheid werd hier een land kapot gemaakt dat er toch al erbarmelijk voor stond, omdat de machthebbers weigerden helemaal naar de pijpen van de grote bovenbuur te dansen. En moesten ze even het lesje leren dat je dat niet ongestraft kon doen. Opgelost werd er natuurlijk niks: de drugshandel en corruptie tierden daarna weliger dan voor de invasie. Maar er zat een tijdje een regering die Uncle Sam, en zijn zakenjongens, goed bediende, daar ging het om.

Trump nu haalt weer dezelfde truc uit. Een lekkere oorlog tegen een land dat zich niet kan verdedigen is goed voor de afleiding van zaken die je niet in de aandacht wilt hebben, en hitst de bevolking op tot populariteit. Trump is er helemaal high van en rent van de ene slachting naar de andere. Maar wat vaak vergeten wordt is dat ze er ook nog een hoop geld uit slaan. Het regent onthullingen over zakenvriendjes die profiteren van dergelijke escapades (en dan in de orde van miljarden dollars) en er gaat het gerucht dat Trump zelf heeft ingezet op de kansspelen bij de invasie en daarmee een paar ton heeft binnengeharkt. Het zou zomaar waar kunnen zijn.

De strijd om uw hoofd

Na de invasie in Panama reageerden we zoals ook nu: machteloze protesten voor de ambassade of het consulaat van de VS, die toch nodig en nuttig zijn. We hebben toen nog, om toch wat meer te doen dan alleen protesteren, een 'invasie in de VS' uitgevoerd door met een paar honderd mensen de hekken van het consulaat (van de VS op het Museumplein) te bestormen. Er werd een speciale krant voor gemaakt, de Internationalist Herald Tribune. Daar vielen arrestaties bij, en wat gewonden. Maar we hebben wel de vlag veroverd (echt!). Een jaar na de invasie publiceerden we een brochure over het gebeuren, onder de titel Drugs, Dollars en Kazernes (ik heb nog wel een exemplaar voor u, mocht het gewenst worden, zolang de voorraad strekt). Een hoofdstuk ging over de volgzaamheid van de media in de VS en Nederland, die alles voor zoete koek slikten. En ook dat hoofdstuk zou zo herdrukt kunnen worden.

Het feit dat Maduro het niet nauw neemt met de democratische regels staat voorop en het beeld van een uitgemergelde en wanhopige bevolking die zou staan te snakken om bevrijding, heeft zich genesteld in de hoofden van de lezers, die plotseling alles van die uithoek van het continent lijken te weten. In de comments op sociale media waar bericht wordt over een bescheiden actie bij het Consulaat, twee dagen na de aanval, overheerst de sneer dat de Venezolanen zelf staan te juichen terwijl wij weer eens moeten staan zeuren. Ondertussen heeft Trump en zijn regime alweer Colombia gedreigd met een vergelijkbare behandeling, en Groenland opgeëist en Russische olietankers gekaapt. Nederlandse politici en media vinden het allemaal best.

Zo heel erg moeilijk kan het toch niet zijn, voor journalisten (en politici) om uit te zoeken hoe het werkelijk zit en dat de Venezolaanse olie helemaal niet 'van Amerikaanse bedrijven was afgenomen' en dat Maduro ongeveer alles wat de VS geëist had, had ingewilligd (net als eerder Noriega trouwens, of Saddam Hoessein in Irak aan de vooravond van de invasie daar). De grote overeenkomst in al dit soort oorlogen is dat het imperium zich niet de kans op een mooie invasie laat afnemen, als ze daar hun zinnen op gezet hebben.

Trump maakt nu een ontwikkeling af die al langer gaande was, namelijk dat internationale afspraken en overeenkomsten geen waarde meer hebben. Het was op dat gebied toch al geen vetpot, maar vanaf nu is het weer het recht van de militair en economisch sterkste. Dat gaan China en Rusland en kleinere imperiale mogendheden ook in 'hun' achtertuin verder uitbuiten. Dat wordt de komende tijd dus een enorme toename van wapengekletter en conflicten, tot hun grenzen weer op elkaar stuiten en we een oorlog tussen de mogendheden zelf krijgen.

Maar daar tegenover staat natuurlijk, zoals de Zapatistas dat zo mooi noemen 'van onderop en van links' een beweging voor autonomie van gewone mensen die niets te maken willen hebben met de centra van de macht en hun 'corporate power'. Dat netwerk is beschreven in de brochure Les peuples Veulent dat voor u in het Nederlands is vertaald.

En ook de recente Gen Z opstanden, die al in vier landen de regeringen de kop gekost hebben, zijn daar een teken van.