Skip to main content
  • 28 januari 2007
    Oorlog en ontwapening

Gelukkig Nieuwjaar: Oorlog!?

Ed Hollants

Een democratisch gekozen regering in de Palestijnse Gebieden wordt geboycot door de VS en andere Westerse landen. Sterker nog, de verslagen Fatah-partij wordt met behulp van een sterk uitgebreide presidentiële garde bewapend en getraind door de Verenigde Staten om Hamas militair te verslaan. Hezbollah, de Libanese Shiïtische partij wordt in de VS bestempeld tot grootste aankomende bedreiging, na Iran. Ook in Libanon worden binnenlandse veiligheidstroepen (ISF) snel uitgebreid en bewapend door golfstaten met toestemming van de VS. Ook spreken de laatste berichten van het leveren van Humvees door de VS aan Libanon.
Ethiopië valt Somalië binnen en het lukt de VN niet dit te veroordelen, sterker nog, de VS juichen de inval toe, ondersteunen die en beginnen ook zelf met militaire aanvallen. Bij een door de VS uitgevoerd bombardement gericht op drie Al Quaida-strijders blijkt later geen van de drie te zijn omgekomen maar wel plusminus 100 Somalische nomaden. De VS sturen 20.000 extra troepen naar Irak. De adviezen van de commissie Baker lijken al weer afgeserveerd, geschiedenis. Niet dat deze adviezen veel voorstelden. Maar toch.
Een aanval op Iran lijkt zeer waarschijnlijk. Er is een vloed aan berichten die het ergste doen vrezen. Net als in Irak wordt de zaak tegen Iran en Syrië met gefabriceerde zogeheten feiten sterker gemaakt ter voorbereiding van een aanval.
Bush: "de netwerken die onze vijanden in Irak van training en geavanceerde wapens voorzien, zullen vinden en vernietigen", Rice: "Ik denk dat er genoeg bewijs is van de Iraanse betrokkenheid met deze netwerken die high-explosive IED's (improvised explosive devices) maken en die onze troepen aanvallen, hier zullen we wat aan gaan doen" en andere regeringsvertegenwoordigers hebben de laatste weken in verschillende bewoordingen gesteld dat Iran terreurgroepen in Irak steunt en bewapent. Het gaat vooral over de IED's. Meerdere malen hebben inlichtingendiensten naar de pers berichten laten lekken dat ze bewijs gevonden zouden hebben over de Iraanse betrokkenheid bij het leveren van IED's aan het Iraakse verzet. Echter het zogenaamde bewijs wordt steeds niet hard gemaakt. Het enige dat zeker lijkt, zijn technische overeenkomsten van IED's die gebruikt zijn door Hezbollah, geproduceerd worden in Iran en nu gebruikt in Irak. Echter, in de wereld van internet, netwerken en poreuze grenzen is het niet verwonderlijk dat technische kennis of handleidingen hun weg vinden zonder dat daar enige regering bij betrokken is.
De druk wordt nu verder opgevoerd. Er is al een inval geweest op een Iraans consulaat in het Koerdische Noorden van Irak waarbij vijf Iraanse diplomaten zijn ontvoerd door de VS-troepen. Bij deze inval dezelfde soort beschuldigingen aan het adres van Iran. Volges Rice in The Times van zaterdag 13 januari jongstleden gaat het om "a defensive force protection mission." De inval heeft zonder enige coördinatie met de Irakese of Koerdische autoriteiten plaatst gevonden. Beide stellen na de inval dat de Iraniërs er waren op uitnodiging van hen. Met de beschuldiging dat Iran atoomwapens ontwikkeld, waar geen enkel hard bewijs voor is, en de steun die Iran zou geven aan de terreur in Irak lijkt de geschiedenis zich te herhalen. De werkwijze lijkt als twee druppels water op die bij de voorbereiding op de inval van Irak.
Er is sprake van vlootbewegingen en een tweede vliegdekschip gaat naar de Perzische Golf en er is gesproken over de snelle opbouw van Patriot raketsystemen in het MiddenOosten ter bescherming van olieproducerende landen.
Na een aanvaring van een nucleaire aangedreven onderzeeër van de VS met een Japanse tanker verklaart de Russische admiraal en oud bevelhebber Eduard Baltin van de Zwarte vloot "The presence of U.S. nuclear submarines in the Persian Gulf region means that the Pentagon has not abandoned plans for surprise strikes against nuclear targets in Iran. With this aim a group of multi-purpose submarines ready to accomplish the task is located in the area" (volgens hem zijn er nu vier onderzeeërs van de VS aanwezig in de Perzische Golf.
De Sunday Times schrijft in een artikel op 7 januari 2007 dat zij van verschillende betrouwbare bronnen vernomen heeft dat Israël een aanval voorbereidt op Iraanse uraniumverrijkings fabrieken. Er zijn speciale oefeningen voor geweest met een aantal vliegtuigen. Er zouden nucleaire bunkerbusters gebruikt worden om de ondergrondse fabrieken op te blazen.
De ING bank waarschuwt in een memo op 9 januari "Attacking Iran: The market impact of a surprise Israeli strike on its nuclear facilities" voor een aanval in februari-maart en analyseert de economisch gevolgen die dat heeft. Hoofdredacteur Ahmed al-Jarallah van de Arab Times stelt in zijn krant op 15 januari uit betrouwbare bron te hebben vernomen dat er voor april een aanval komt op Iran.
Bush moet snel handelen. Zijn politieke macht is tanende, het is nu of nooit. Net als bij de Vietnamoorlog lijkt voor de optie gekozen te worden tot uitbreiding van de oorlog om het falende beleid te overstijgen. In Vietnam werd de oorlog uitgebreid naar Cambodja nu die in Irak naar Iran.
Politiek ideologisch is het geen optie voor Bush en de neo-conservatieven om te gaan onderhandelen met Iran, Syrië, Hezbollah, Hamas, etc... Dan blijft over om de komende twee jaar verder af te glijden en aan het eind van de tweede termijn Bush geboekstaafd te worden als de "slechtste" of "meest falende president van de VS" of te kiezen voor een vlucht naar voren.
Het proces heeft een eigen dynamiek. Net als bij Vietnam is het voor een objectieve buitenstaander ook nu duidelijk dat het geen oplossing gaat geven maar juist te problemen gaat verergeren. Aan de andere kant staat de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad onder druk. Bij de Gemeenteraad en Raad van Experts-verkiezingen van 15 december jongstleden heeft hij een gevoelige nederlaag geleden in het voordeel van de gematigde conservatieven. Ook in Iran is het buitenlands beleid de belangrijkste zaak waarop de president zich profileert. Bij Ahmadinejad is nu de keus: verdere escalatie of inbinden.
Bijkomend deze keer is dat er andere crises nabij zijn, waarvoor een aanval op Iran wel eens de spreekwoordelijk lont in het kruidvat kan zijn. "Oilpeak", inzakkende dollar, destabilisatie van het gehele Midden Oosten, het toenemend terrorisme. Daarnaast is er de klimaatsverandering. Dit alles zal ook voor onzekerheid en angst gaan leiden onder grote delen van Westerse bevolkingen die zich onder gaat vertalen in extreem nationalisme.
Een doemscenario? Ik denk dat het heel realistisch is. Deze periode is misschien wel te vergelijken met die van voor de Eerste Wereldoorlog. Tot een paar maanden voor het uitbreken van die oorlog zagen de meeste mensen in de Westerse landen de toekomst met vertrouwen tegemoet. Niemand die "de Grote Oorlog" voor mogelijk hield, terwijl er toch genoeg aanwijzingen waren. Maar net als de moord op de Oostenrijkse troonopvolger Frans Ferdinand voor de Eerste Wereldoorlog, 9/11 voor de aanvallen op Afghanistan en Irak, zal er ook bij Iran eerst een schokkende gebeurtenis moeten plaatsvinden, die de aanleiding geeft om de keten van gebeurtenissen in gang te zetten, die leiden tot een nieuwe oorlog. Het effect van 9/11 is waarschijnlijk te ver weggeëbd, om een oorlog tegen Iran mogelijk te maken zowel wat betreft internationale als nationale steun. Dat wat de VS betreft.
Iets anders is Israël; Israël zal er alles aan doen om te voorkomen dat Iran een nucleaire mogendheid wordt en/of een te sterke regionale grootmacht. Israël ziet het voorkomen van deze ontwikkelingen als voorwaarde voor haar eigen bestaan. Daarom heeft Israël veel minder een aanleiding nodig maar zal, zoals ze dat zelf ziet, alleen al uit zelfbehoud een aanval moeten gaan ondernemen. Wat dat betreft kan de toenemende dreiging van de VS richting Iran ook gezien worden in het kader van de te verwachten aanval van Israël op dat land. De politiek ideologische sterke band tussen een deel van de Bush-regering en Israël zorgen ervoor dat de VS het niet op een clash met Israël laat aankomen om haar ervan te weerhouden aan te vallen. Er zal eerder met begrip voor de Israëlische beweegredenen gedacht worden: het gebeurt toch, dus laten we het gebeuren dan maar zoveel mogelijk ondersteunen. In dit geval is het dus een aanval van Israël die de aanleiding kan geven tot een keten van acties en reacties die uiteindelijk leiden tot een regionale of zelfs wereldwijde oorlog.