• 17 november 2009
    Imperialisme en Globalisering

Chinees voor beginners

Martin Broek

Soms denk ik wel eens dat ik mijn kinderen moet stimuleren om Chinees te leren. Geen land maakt zo'n tomeloze ontwikkeling door als deze Aziatische gigant. Maar na de val van de muur dacht ik ook al dat Duits belangrijker zou worden, omdat met een groter Europees achterland de reden om in het Duits te spreken en schrijven zou toenemen. Niets is minder waar. Duits is met het internet en email uit mijn blikveld verdwenen. Alleen al die ümlauts doen het de das om. Bij het Chinees zijn er nog meer struikelblokken en ook hier zal het Engels wel winnen.

'De VS heeft China hard nodig in de wereld," zo lees ik in het Nederlands op de site van het NOS Journaal in een artikel dat het bezoek van Obama aan het Rijk van Midden moet illustreren. Opvallend genoeg vergeet het journaal de meest na aan het Amerikaanse hart liggende reden te noemen. Chinees kapitaal zorgt ervoor dat de Amerikaanse economie kan blijven draaien, ondanks een enorme staatsschuld. Niet voor niets waarschuwde Beijing de Verenigde Staten herhaaldelijk dat het zich wat zorgvuldiger op moet gaan stellen bij het runnen van de economie. De handelsbalans tussen beide landen is nauwelijks nog een balans te noemen. Protectie is daarom niet verwonderlijk eveneens een hoofdonderwerp tijdens het bezoek van Obama. Beide landen zijn tegen bescherming van nationale economieën zo dragen ze uit, desondanks staat het onderwerp hoog op de agenda.

De New York Times heeft het maandag over de vragen-en-antwoorden-sessie van de president met Chinese studenten in Shanghai, het staat ergens in het midden van de hoofdpagina van de krant. Mensenrechten en de economische banden, met de nadruk op Samenwerking, zijn de hoofdonderwerpen. De in het Chinees vertaalde live stream van de bijeenkomst maakt het gemakkelijk voor iedereen die Engels of Chinees verstaat dit op te pikken. Je ziet het nieuws dan ook overal terug.

De People’s Daily Online pakt het groot aan. De hoofdbanner op de site luidt ‘Obama makes debut visit to China.’ Daar waar de Westerse pers over de mensenrechten situatie in China schrijft, noteert de Chinese online krant: "Op het moment dat hij de Verenigde Staten verliet voor zijn huidige trip naar Azië, zei president Obama, zoals door de pers werd gerapporteerd, dat het wil dat China zich gaat gedragen als ‘verantwoordelijke’ grootmacht. In feite wil China heel graag dat de Verenigde Staten een ‘verantwoordelijke’ supermacht is.” Ook dit artikel wordt na een lading kritiek afgesloten met woorden die hoop voor de toekomst uitstralen. Zeer gedragen woorden zelfs over gewoon en welbegrepen eigenbelang: “Therefore, it is worthy of the protection and evaluation of their governments and people either in view of their respective national interests or from the angle of peace and development for humanity.”

Het is echter nog maar twee weken gelden dat president Hu de gemoederen van een luchtmacht generaal Xu Qiliang moest temperen. Er zal een Chinese Muur van Staal in de blauwe lucht komen, zo stelde die. Hiermee nam de generaal afstand van de officiële Chinese lijn dat de ruimte gevrijwaard moet worden van wapens. Enige twijfel aan de hardheid van die lijn is nu zeker wel gerechtvaardigd.

In de Verenigde Staten zegt een Amerikaanse generaal kort daarna er vrijwel zeker van te zijn dat China snel bewapende satellieten in de ruimte zal plaatsen. (1) De reorganisatie van de Amerikaanse krijgsmacht, waardoor deze beter samen kan werken, is “niet gericht tegen China,” zo staat in het redactioneel van Defense News (2), “maar tegen opkomende dreigingen, dat gezegd hebbende is China wel een goed voorbeeld om aan te geven waar de afschrikwekkende voordelen van grotere samenwerking zich bewijzen.” China wordt een steeds belangrijker argument voor een torenhoge Pentagon begroting. 

Zo tuimelen de Amerikaanse en Chinese generaals om elkaar heen naar boven. Achter de lachende gezichten van Hu en Obama gaat ook een dreigende ruimtewapenwedloop schuil. Een beetje beheersing van het Engels en de termen ‘Weaponization of Space’ en ‘China’ gezocht in Google levert een lading rapporten, artikelen en zelfs films op over de grimmige kant van de Chinees-Amerikaanse relaties. Enkele voorbeelden:

 - Punching the U.S. Military’s “Soft Ribs”: China’s Antisatellite Weapon Test in Strategic Perspective - Ashley J. Tellis, Carnegie Endowment for International Peace

- Space Weaponization And Space Security: A Chinese Perspective, Zhang Hui <http://www.wsichina.org/attach/CS2_3.pdf>

- Pax Americana and the Weaponization of Space, Denis Delestrac, Canada, France, 2009, color, HD, 85 min