• 10 maart 2009
    Surveillancestaat

Niks nieuws uit het Westen en Zuiden

Ronald van Haasteren

Gaat goed daar aan de overkant van de Noordzee. In Engeland blijken speciale politieteams systematisch zowel activisten als de media die verslag doen van de acties, op film en video vast te leggen. Deze zogenaamde 'Forward Intelligence Teams' waren oorspronkelijk bedoeld om bewijsmateriaal te verzamelen in het geval demonstraties uit de hand liepen. Naar nu blijkt worden de beelden van activisten en journalisten, ook als er in de verste verte geen sprake is van zelfs maar het begin van een overtreding of misdrijf, ingevoerd in een databank. Vervolgens worden de beelden gekoppeld aan zo veel mogelijk andere persoonsgegevens en voor minstens zeven jaar bewaard. De politie beweerde in eerste instantie dat alleen gegevens werden opgeslagen van activisten die verdacht werden van iets, of al een veroordeling aan de broek hadden, maar moest later toegeven dat ook de gegevens werden opgeslagen van activisten die slechts 'regelmatig' deelnamen aan acties.

Nu is het natuurlijk niet nieuw dat de politie activisten in het snotje houdt. Wat wel veranderd is dat zijn de technologische mogelijkheden om data op te slaan, te combineren en te doorzoeken. En de gretigheid om daar gebruik van te maken en de grenzen van de wet op te rekken. Zo zetten de Britse equivalenten van onze stadsdeelraden regelmatig bevoegdheden in die eigenlijk voorbestemd waren om terreurdaden en ander groot ongerief te voorkomen. Maar inmiddels liggen er overal observatieteams met allerlei high-tech apparatuur verscholen in bosjes en parken om uiteenlopende halsmisdrijven als spijbelen, of het niet aangelijnd houden van honden, vast te leggen.

Vanuit Italië komt ook opwekkend nieuws. Nadat de regering eerder besloten had om structureel duizenden militairen de straat op te sturen om de veiligheid te bewaken (lees: al dan niet illegale immigranten het leven zuur te maken ) wordt nu het demonstratierecht aangepakt. Volgens Berlusconi c.s. moet het demonstratierecht 'in evenwicht' zijn met andere constitutionele rechten en de 'normen die het ordelijk functioneren van de samenleving' mogelijk maken. Door de veelvuldige demonstraties tegen de regering dreigen in de steden voor burgers het 'recht op mobiliteit, werk en educatie' in het gedrang te komen. Aldus Berlusconi. Daarom dienen demonstraties voortaan te worden verbannen naar de buitenwijken. Mediaverslaggeving van demonstraties ontbreekt al vrijwel in Italië, dankzij de gelijkgeschakelde media; nu is het kennelijk de bedoeling dat demonstraties ook 'live' zo min mogelijk toeschouwers kunnen bereiken. En dat in het land waar nog niet zo lang geleden een soort constitutionele staatsgreep plaatsvond, toen Berlusconi de rechterlijke macht weer eens terzijde schoof om het Vaticaan te behagen in haar kruistocht tegen euthanasie.

Kortom: het gaat lekker in Europa. Het bericht dat de veiligheidsautoriteiten van de Europese lidstaten elkaar dagelijks op de hoogte houden van de omvang van sociale protesten tegen de gevolgen van de financiële en inmiddels economische crisis, kan dan ook alleen maar als geruststellend worden ervaren.