Laat Nederland pleiten voor wapenstilstand in Libie

vrijdag, 1 juli 2011

Ruim 100 dagen duurt nu reeds de NAVO-interventie in Libië en nog steeds is er geen perspectief op een politieke oplossing. Het verzoek of bevel om aanhouding van Kadafi door het Internationaal Strafhof (ICC) wijs ik niet af. Misdaden tijdens een oorlog zijn van alle tijden en het Internationaal Strafhof heeft als het goed is daarin een afschrikwekkende werking. Maar in dit geval stel ik vanuit de vredesdimensie vragen bij de snelheid, waarmee de aanklacht tot stand kwam. Het is niet wijs dit te doen nog tijdens de oorlog, waardoor het kan lijken dat een der conflictpartijen er achter heeft gezeten en/of het gewoon een onderdeel van de psychologische oorlog is tegen de andere partij. Het kan ook een soort rechtvaardiging worden van het bombarderen door de NAVO op Libië, want ‘Kadafi heeft elke legaliteit verloren’, zo zeggen politici nu al enige tijd elkaar na. Ook minister Rosenthal doet dat en in mindere mate tevens zijn collega Hillen, ook al neemt de laatste gelukkig afstand van het ‘willen’, ja zelfs het ‘kunnen wegbombarderen van Kadafi’.
 
Al tijdens een oorlog als politici voor rechter spelen jegens de tegenstander, zonder dat deze veroordeeld is, is des te vreemder, nu er in de Libische oorlog sprake is van een complete patstelling. Ik voorspelde dat al in maart, tevens betogend dat de interventie niet goed was doordacht, mede gezien de stammensituatie aldaar. Kabinet Rutte zegt in haar artikel100 Brief medio juni zwart op wit, dat ‘alle politieke inspanningen gericht zijn op het aftreden van Kadafi’. Ik ben uiteraard voor democratie en vrijheid en dus bepaald geen fan van Kadafi, maar het mandaat van de Veiligheidsraad laten op de val van Kadafi gerichte acties niet toe. Rusland en China spraken geen veto uit over VN-resolutie 1973, alleen omdat die zich beperkt tot ‘bescherming van burgers via veiligstelling van het luchtruim’ in Libië.
 
Het Westen misbruikt deze resolutie, doordat de NAVO in feite fungeert als de luchtmacht van de rebellen. Het Westen kiest partij in de burgeroorlog. Ook door van de rebellen, zonder te weten waar die politiek staan, - een recent rapport van twee vermaarde Franse onderzoeksinsituten spreekt van extreme islamisten als grootste groep onder hen - hun eis van regime change over te nemen. Partij worden in een oorlog is los van 1973 polemologisch een ‘doodzonde’. Nu zegt genoemde artikel 100 Brief zelfs expliciet dat de ‘oppositiekrachten qua aantallen, materieel en organisatie onvoldoende capaciteit blijven hebben en sterk afhankelijk zijn van de NAVO-operatie’. Het Westen houdt hen dus op de been. Maar het geld raakt op. Zelfs Engeland  begint te twijfelen aan het perspectief van de NAVO-missie. De rebellen klagen over geldgebrek, ook al geeft Frankrijk hen nu wapens. De Veiligheidsraad onderkende dat de Libische dictatuur internationaal-rechterlijk een gewelddadige opstand – we vergeten vaak dat zulks het geval is – op zich wel mag proberen neer te slaan, alleen niet met wreed- of bruutheid. Vandaar haar eis van een wapenstilstand, iets wat ook de Afrikaanse Unie vraagt. En toch werd afwijzend gereageerd op het Libische voorstel van 25 mei in een brief aan Spanje, waarin expliciet werd gevraagd om een wapenstilstand. Onthullend die afwijzing, niet omdat de rebellen dwars liggen en Kadafi eerst weg willen hebben, maar omdat het Westen dat honoreert. Italië, die eind juni opriep tot ‘opschorting van de vijandelijkheden’, zei niet voor niets, dat een bestand ‘de weg kan vrij maken voor politieke onderhandelingen’. Italië kent als oude kolonisator het land en ook de Bedoeienen-trots van Kadafi.
 
De oorlog zit nogmaals in een patstelling. Een tweedeling te moeten aanvaarden is te veel gevraagd voor de rebellen. Ze hopen met steun van de NAVO het hele land te kunnen krijgen, hoeveel extra mensenlevens dat ook kost. Maar moet het Westen zich als 3e partij niet richten op hoe dat laatste te voorkomen en hoe te komen tot vrede, ook al betekent dit mogelijk een tweedeling van het land? Een dictator vanuit wraak of haat geen uitweg bieden, is vanuit de vredesoptiek verre van slim. Het verlengt het bloedvergieten, omdat het ‘zich dood vechten’ van deze dan al gauw de optie is. De rebellen zitten daar niet mee vanuit haat jegens Kadafi.
 
Maar wat me erg verbaast, is dat van de westerse regeringen die deelnemen (of half meedoen zoals Nederland, terwijl Duitsland weigerde) de leidende politici daarin gewoon mee gaan. En Moreno-Ocampo met zijn snelle aanklacht bij het ICC tegen Kadafi kennelijk ook, een aanklacht die de rebellen versterkt in hun niet willen onderhandelen. Zo gaat dat in een oorlog. Maar is dit niet de politiek van het sentiment (of onderbuik) in plaats van die van vrede? Of de politiek van macht gezien de militair-politieke macht van het Westen? Ze speelden ook mee in 2003, toen we bijna allen ons eveneens keerden tegen een bluffende dictator nl. Saddem Hoessein. Het werkte niet, want het werd een drama, ook al viel de dictator. In plaats hiervan te leren, vallen we nu weer in dezelfde (mensenlevens kostende) valkuil.
 
Dit is des te ernstiger, omdat zo met de woorden van advocaat Geert-Jan Knoops internationaal recht ‘speelbal van de politiek’ wordt. Er zijn al 20 duizend doden gevallen, mede ook omdat het ingrijpen van de NAVO indirect de burgeroorlog heeft verlengd. Voortzetting van de strijd doet dat aantal toenemen. Ook Nederland is in het kader van de NAVO-operatie mede verantwoordelijk daarvoor. Zelfs meer nog dan door de politieke steun die ons land in 2003 gaf aan de invasie in Irak, waarover het kabinet Balkenende-Bos in eerste instantie dreigde te vallen. Laat ons land daarom de NAVO bewegen te stoppen met een louter gericht zijn op de val van Kadafi – daar gaan wij immers niet over, hoe onsympathiek we hem ook vinden – , en zich net als Italië richten op het doen stoppen van het bloedvergieten en komen tot een bestand tussen beide partijen. Met elke tegenstander moet je tenslotte onderhandelen. Elke oorlog stopt zo. Dialoog is altijd de uiteindelijke optie. Waarom in dit geval niet meteen? Als de NAVO hiervoor kiest, zullen de rebellen (moeten) volgen.

Reactie toevoegen

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Filtered HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type='1 A I'> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id='jump-*'> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.