Is het vernieuwde energieplan van de EU toereikend?

zondag, 27 februari 2011

Eind vorig jaar ontvouwde de Europese Commissie nieuwe plannen voor de energievoorziening in de Europese Unie voor de komende decennia. De huidige strategie wordt als onvoldoende beschouwd om alle doeleinden voor 2020 te halen. De nieuwe strategie stelt de prioriteiten vast voor de komende tien jaar om er voor te zorgen dat er in 2050 wordt voldaan aan de voorziene energievereisten en afname van de uitstoot van het voornaamste broeikasgas kooldioxide. Over ongeveer anderhalf jaar wil de Commissie komen met concrete initiatieven en voorstellen voor wetgeving.

Leidraad in deze energiestrategie is dat in 2020 de uitstoot van broeikasgas in de EU met 20% moet afnemen en dat de globale temperatuur niet verder mag stijgen dan 2 °C boven de pre-industriële niveaus. De EU ziet het als een plicht om die doelstelling te halen en daarvoor op internationale fora te gaan lobbyen. Maar het is bij lange na niet zeker dat die beperking gehaald gaat worden. Het Internationale Panel over Klimaatverandering (IPCC) heeft duidelijk kenbaar gemaakt dat een afname van 25 tot 40% van kooldioxide uitstoot slechts 50% kans biedt om de globale temperatuurstijgingen te beperken tot onder de 2 °C. En dat terwijl nieuwe rapporten waarschuwen dat een stijging van 2 °C er toe zou kunnen leiden dat de Groenlandse ijskap dit niet overleeft. Dat zou een catastrofale stijging van de zeespiegel kunnen veroorzaken tot wel 7 meter.

Behalve de opwarming van de aarde speelt ook de urgentie van de eindigheid van fossiele brandstoffen een rol. Dat we op dit moment in de buurt zitten van de piek in de wereldwijde productie van ruwe olie is genoegzaam bekend. Ook al weten we niet precies hoe groot de reële voorraden zijn doordat er geen openbare cijfers van alle olievelden bekend zijn, mag worden verwacht dat die lager zijn dan de gegevens die door oliebedrijven worden verstrekt. Zeer recent berichtte The Guardian op basis van wikileaks kabels van de Amerikaanse ambassade in Riad (2007-09) dat Saoedi Arabie waarschijnlijk niet over voldoende oiliereserves zou beschikken om een escalatie van de olieprijzen te bedwingen. Een vooraanstaande expert uit de Saoedische oliegemeenschap heeft ernstig gewaarschuwd dat de Saoedische voorraden, de grootste van de wereld, bijna 40% zijn overschat. De openbaring hiervan komt op een moment dat de olieprijzen stijgen tot meer dan $100 per vat.

Ook de productie van gas nadert zijn piek. Ondanks optimistische geluiden over productie van gas uit poreus gesteente dat de voorraden aanzienlijk zou vergroten, schat een kenner als de Canadese geoloog David Hughes dat de globale gasreserves in 2027 zullen pieken.

Steenkolen is een verhaal apart. Wijdverbreid is de verwachting dat er nog reserves zijn voor honderden jaren. Diverse onderzoekers rekenen af met die vooronderstelling. David Strahan (New Scientist, 2008) stelt dat de beschikbare voorraden steenkool net als olie routinematig zijn overschat en dat de cijfers nu net als met olie in snel tempo naar beneden worden bijgesteld. Hij haalt een rapport aan van het Instituut voor Energie van de Europese Commissie (Februari 2007) waarin de wereldwijde verhouding tussen reserves en productie tussen 2000 en 2005 met meer dan eenderde is gedaald, van 277 naar 155 jaar. Op basis van cijfers van BP daalde dit verder tot 144 jaar. Op de vraag waarom deze daling zich zo snel voortzet, antwoordt Strahan dat de globale consumptie van steenkool tussen 2000 en 2006 met 35% is toegenomen, vooral in China en India. Hij stelt vast dat China veruit de grootste producent is van steenkool, maar dat de honger naar steenkool in China zo groot is dat het in 2007 een netto-importeur werd. Kortom, als deze daling verder doorzet dan zullen we veel eerder dan verwacht te maken krijgen uitputting van onze steenkoolreserves. Als de energieplannen van de EU bewaarheid worden, zou ongeveer eenderde van de Europese energiemix in 2050 worden opgewekt met fossiele brandstoffen. Het is echter op basis van bovenstaande gegevens twijfelachtig of er dan nog olie en gas kan worden gewonnen.

Ik ben van mening dat de vernieuwde energieplannen van de Europese Commissie niet toereikend zijn. Juist nu is het verstandig om een snelle omslag te maken naar duurzame energie. Diverse NGOs, waarder Greenpeace en INFORSE, hebben scenario’s gemaakt voor een transitie die leidt naar een geheel duurzame energievoorziening in 2050. Dat zal forse investeringen vergen, waaronder de toepassing van de meest moderne technieken die voor handen zijn op het gebied van energiebesparing. Maar het biedt meer soelaas dan doorgaan met fossiele energie en kernenergie. De technologie voor afvang en opslag van kooldioxide staat nog in de kinderschoenen. De eerste installatie daarvoor zal niet eerder dan 2030 beschikbaar zijn. Dat is veel te laat. Dat geldt evenzo voor grote krachtcentrales als kerncentrales. De EPRs die in aanbouw zijn in Finland en Frankrijk, die model staan voor de vierde generatie kerncentrales die er vanaf 2030 moeten komen, verkeren in een ernstige crisis. De kosten lopen fors uit de hand en de bouwtijden lopen flinke vertragingen op. Zonde van al die investeringen, die beter in duurzame energietechnologieen hadden kunnen worden geinvesteerd.

Reactie toevoegen

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.

Filtered HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type='1 A I'> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id='jump-*'> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.