donderdag, 18 februari 2016
Auteur
Hans Boot

"Laten we binnen een paar jaar niet afkomen met te zeggen dat we het niet wisten. Wij weten het wel. We zullen als maatschappij het fascisme 2.0-virus in het oog moeten houden en het best bestrijden vanaf het prilste begin van de epidemie." Dat zei de Belgische hoogleraar virologie (!) Marc van Ranst in De Morgen (2-02-2016). Deze waarschuwing herinnert aan een uitspraak van Ernest Mandel in de jaren zeventig: wie te vroeg of te luid spreekt over een herlevend fascisme, zou wel eens te schor kunnen zijn om gehoord te worden als het nodig is.

Mandel hield geen pleidooi om de honden in hun slaap te storen, hij riep op tot aanscherping van de tegenspraak - en meer dan dat. Niet voor niets schreef hij in 1992: "Gezien de algemene opkomst van uiterst-rechts overal in Europa moeten we ons terecht de vraag stellen of er een parallel te trekken is tussen het gevaar van weleer en dat van vandaag? Het antwoord luidt ja." (zie Ernest Mandel Internetarchief) Van Ranst over vandaag: "De maskers vallen af. Racisme en xenofobie behoren voor sommige politieke partijen nu tot de tien geboden." (De Morgen, 9-02-2016)

Het gevaar van weleer
Aanleiding voor deze ergernis is de stelling van een Vlaams gouverneur die de bevolking maande geen voedsel uit te delen aan "illegale vluchtelingen". Van Ranst: "Net als de meeuwen op het strand." Deze gouverneur, christendemocraat, staat in Europa bepaald niet alleen. Militairen bewaken straat en grens, zo nodig met hekken, pepperspray, traangas en dreigende kogels. Lukt een sluiproute, met de kinderen eindeloos op de arm, wacht een sompig tentenkamp, zonder privédomein en perspectief. De fractievoorzitter van de VVD, Zijlstra, vat samen: "Ik sluit niets uit, asielzoekers bedreigen onze welvaart".

De door Mandel genoemde parallel van 1992 is actueel, "het gevaar van weleer" is zelfs urgenter. Wat bevindt zich op dit moment niet in crisis? De lange rij niet op te lossen vraagstukken is, zij het ideologisch verpakt, dagelijks nieuws. Een opsomming staat al gauw in het teken van de onmogelijke volledigheid. Gewelddictaturen zijn in oorlog met elkaar. Vredestichters gooien bommen. De wapenhandel floreert. De economie domineert de politiek, ook die in parlementaire democratieën. Zeer indringend zijn de vluchtelingenstromen. Daarin tellen mensen als te beteugelen aantallen en onheil. Zijn ze niet tegen te houden, dan concurreert exploiteren met reduceren. Ondernemersorganisaties maken humaan ogende plannen om de nuttigste onder de 'medemens' in te zetten voor 'ons belang'. Precaire vacatures genoeg, in VVD taal: een netto bijdrage aan de publieke portemonnee.

Voor volk en vaderland
Met politieke verwanten in nabije landen zien we in Nederland een éénpersoonspartij: de PVV. Deze praktiseert het autoritair leiderschap, koestert het nationalisme, mobiliseert hulptroepen op straat, beschimpt alles wat links is, valt niet-westerse (potentiële) migranten direct en indirect aan, bestrijdt de islam, draagt het eigenvolksbelang uit, ensceneert haar communicatie in staccato verachting. Kortom, een fascistoïde partij.

De PVV schuwt elke associatie met 'het socialisme', maar betwist zelden het door de VVD aangewreven aureool van 'linkser dan de SP'. In één beweging steunt zij in het parlement de VVD met de ontmanteling van het stelsel van sociale zekerheid. Van zorg tot armoedebestrijding, van huurtoeslag tot ontslagrecht. Daar tussendoor volgt de instemming met het vrijhandelsverdrag TTIP, de afwijzing van een miljonairsbelasting en de beperking van de belastingvoordelen van het koninklijk huis. Kortom, een extreem rechtse, Oranjepartij die naast 'volk en vaderland' de heersenden dient en de armen smoort.

En nu?

Geen omzichtige benadering, doodzwijgen is zinloos, evenals er omheen draaien, dus in de aanval, tonen waarvoor de PVV staat. Gegeven de supporters onder de FNV, ook daar geen stijfsel in de mond. Kwalificaties als een gevaar voor de democratie en de rechtstaat zijn verdoezelend. Laten zien aan de aanhang op straat en bijeenkomsten, flyerend, welke voorstellen de PVV aanvaardt en afwijst. Met uitleg en planmatig de overige partijen en de media bestoken. Om een indruk te geven .....

Overigens, gezien de consequente overlapping met de VVD in het parlementaire bedrijf is de partij van Zijlstra en Rutte toe aan het keurmerk 'PVV light'.

Hans Boot