vrijdag, 4 mei 2012
Auteur
JoopFinland

Het volgende gedichtje is van Auke. Neen, je hoeft het niet voor te dragen, Auke. Ik beam het op de muur hier achter me. Zodat jullie allemaal duidelijjk wordt wat de problemen zijn met dit gedicht. Zo, daar gaan we:

Mijn naam is Auke Siebe Dirk
Ik ben vernoemd naar mijn oudoom Dirk Siebe
Een jongen die een verkeerde keuze heeft gemaakt
Koos voor een verkeerd leger
Met verkeerde idealen
Vluchtte voor de armoede
Hoopte op een beter leven
Geen weg meer terug
Als een keuze is gemaakt
Alleen een weg vooruit
Die hij niet ontlopen kan
Vechtend tegen Russen
Angst om zelf dood te gaan
Denkend aan thuis
Waar Dirk z’n toekomst nog beginnen moet
Zijn moeder is verscheurd door de oorlog
Mama van elf kinderen, waarvan vier in het verzet zitten
En een vechtend aan het oostfront
Alle elf had ze even lief
Dirk Siebe kwam nooit meer thuis
Mijn naam is Auke Siebe Dirk
Ik ben vernoemd naar Dirk Siebe
Omdat ook Dirk Siebe niet vergeten mag worden.

 
Je zet de lezer meteen op het verkeerde been, Auke. Want hoe heet je nu eigenlijk, ik bedoel, waarom heet je niet Dirk Siebe als die oom van je zo heette? En hoe oud was die oom van je, Auke? Je hebt het over een jongen maar dat is in de geschiedenis een rekbaar begrip. Jongens van 15 zoals jullie, waren in de jaren dertig van de vorige eeuw al volwassenen hoor. Toen mijn vader 15 was, was ie al uit huis en aan het werk.
Kijken we vervolgens naar die keuze van je oom, Auke. Volgens jou koos ie voor een verkeerd leger. Maar je had toen –en nu-- - ook mensen die voor geen enkel leger kozen. Mensen die juist tégen legers kozen en tegen al wat met legers in verband staat. Tegen nationalisme, tegen nationale grenzen, tegen kadaverdiscipline. Heeft die oom van jou, Auke, ooit gespeeld met de gedachte om te deserteren? Bestaat er volgens jou echt alleen maar een weg vooruit, wanneer er eenmaal een keuze is gemaakt?
Want wanneer trok die oom van jou eigenlijk richting oost? In het begin van de oorlog of aan het eind, toen de oorlog voor idealisten als jouw oom al voorbij was? Heb jij Auke, heeft jouw familie enige weet van wat jouw oom eigenlijk in zijn idealistische ijver heeft uitgespookt daar in het oosten? Heeft je grootmoeder dat willen weten? Tegenwoordig kun je daarop googelen, hoor. Je hoeft er niet meer voor naar een saai instituut of zo.
Auke heeft dit gedichtje geschreven in het kader van de dodenherdenking later deze week. Aan jullie allemaal de vraag aan welke doden we bij uitstek zouden moeten denken. Herdenken we alle soldaten in alle legers? Ook soldaten zoals die oom van Auke? Opdat die niet vergeten zullen worden, zoals Auke schrijft? Is die oom van Auke vergeten? Denk goed na, neem er de tijd voor. Annelies? Jij weet het niet? Fatima dan?
 
Ik denk dat er een heleboel slachtoffers van de oom van Auke zijn, meester, en dat die allemaal niet kunnen vergeten wie de oom van Auke is geweest, meester, ook al zouden ze dat nog zo graag willen, meester.
 
Ik heet tegenwoordig geen meester meer, Fatima, maar ik hoop dat jij ooit voorzitter wordt van het Comité Nationale Herdenking. Zo is het maar net, Auke. Die oom van jou leeft voort in de nachtmerries van duizenden en nog es duizenden van zijn slachtoffers, dus over die oom van jou hoeven we ons geen zorgen te maken. De dodenherdenking zou moeten worden gewijd aan die mensen die het tegenovergestelde van die oom van jou deden, Auke. Mensen, die dus wel goed bleven kijken welke weg ze gingen, mensen die op tijd "stop" zeiden, mensen die op tijd "stop" zeiden niet alleen tegen zichzelf maar ook tegen anderen. En daarvoor de kogel kregen. Of daarom hun familie op transport gesteld zagen worden.
Auke, bedankt voor je gedichtje. Technisch zit het wel redelijk in elkaar. Maar de volgende keer moet je maar eens schrijven over wat die andere vier ooms van je deden, ja die ooms in het verzet...

JoopFinland